MAŁA AULA POLSKIEJ AKADEMII UMIEJĘTNOŚCI
1_780_mala-aula-polskiej-akademii-umiejetnosci.jpg
27 listopada 2017. W czasach zaborów stworzono tu jeden z najwybitniejszych na ziemiach polskich malarski wystrój heraldyczny odwołujący się do przeszłości Rzeczypospolitej i przypominający, że „jeszcze Polska nie zginęła”. Dzięki dofinansowaniu z Narodowego Funduszu Rewaloryzacji Zabytków Krakowa ten niezwykły zabytek uratowano od zniszczenia.

Rozległy gmach Polskiej Akademii Umiejętności przy ulicy Sławkowskiej 17, którego zasadniczą część wzniesiono w stylu neorenesansowym w latach 1857–1866, jest czytelnym symbolem żywotności polskiej nauki i kultury, zapewniającej mimo zaborów i braku własnej państwowości przetrwanie przez 123 lata niewoli ciągłości istnienia Narodu. To zadanie krakowskiego środowiska naukowego i literackiego bardzo wyraźnie zaakcentowano dobierając odpowiednie elementy wystroju fasady i wnętrz budynku. I tak na elewacjach frontowych „pałacu nauki”  umieszczono już w chwili budowy płaskorzeźbione podobizny wybitnych twórców reprezentujących różne epoki dziejów Polski – m.in. Jana Długosza, Mikołaja Kopernika, Jana Kochanowskiego i Adama Mickiewicza. Z kolei na piętrze nowo wzniesionego gmachu urządzono reprezentacyjną salę, przeznaczoną na potrzeby otwartego dla publiczności muzeum starożytności, dla której zaprojektowano wysublimowany wystrój malarski w postaci tzw. programu heraldycznego, czyli specjalnie dobranego zestawu herbów.

Projekt został zrealizowany w 1866 roku przez Gustawa Lindquista, który posługując się techniką malarstwa iluzjonistycznego ozdobił sufit muzeum starożytności 29 herbami. Ideą przewodnią stworzonego w ten sposób programu heraldycznego jest jedność ziem Królestwa Polskiego i Wielkiego Księstwa Litewskiego, wciąż żywa mimo trwających zaborów, odwołująca się do świetności z czasów Złotego Wieku doby ostatnich Jagiellonów. W centrum  kompozycji malarskiej znajduje się Orzeł Biały króla Zygmunta Augusta – twórcy unii lubelskiej 1569 roku, wokół którego koncentrycznie umieszczono herby ważniejszych miast (Warszawa, Poznań, Lwów, Wilno) oraz herby ziem i województw dawnej Rzeczypospolitej, od województwa kaliskiego na zachodzie po województwo bracławskie na południowym wschodzie i od Krakowa na południu po Inflanty na północnym wschodzie. Co istotne, w zestawie herbów znalazły się również herby dwóch instytucji, które odgrywały kluczową rolę w nadaniu Krakowowi w II połowie XIX wieku rangi duchowej stolicy Polski –
Uniwersytetu Jagiellońskiego i krakowskiej kapituły metropolitalnej, gospodarza królewskiej katedry na Wawelu.

W ostatnich latach na suficie dawnego muzeum starożytności, obecnie pełniącego funkcję tzw. małej auli PAU, zauważono rysy i spękania oraz liczne ubytki tynków. Przyczyną pogłębiających się zniszczeń okazało się znaczne ugięcie stropu nad aulą. W 2016 roku przy wsparciu Społecznego Komitetu Odnowy Zabytków Krakowa wykonano specjalistyczną dokumentację projektową remontu. Wczesną jesienią 2017 roku przystąpiono do kompleksowych prac we wnętrzu, które objęły w pierwszej kolejności remont stropu nad pomieszczeniem, a także nadproży drzwi wejściowych. Wykonano również, po raz pierwszy od ich powstania, renowację malowideł na suficie obejmującą naprawę i uzupełnienie tynków oraz konserwację estetyczną powierzchni malarskiej wraz ze złoceniami. Prace dopełniła odnowa oryginalnej stolarki okiennej auli.

W latach 2016–2017 prace dokumentacyjne i konserwatorskie w małej auli Polskiej Akademii Umiejętności dofinansowano łączną kwotą ponad 200 tys. zł z Narodowego Funduszu Rewaloryzacji Zabytków Krakowa dzięki dotacji z budżetu państwa przekazanej przez Kancelarię Prezydenta RP.
Więcej zdjęć: Mała aula Polskiej Akademii Umiejętności po konserwacji. Mała aula Polskiej Akademii Umiejętności po konserwacji. Program heraldyczny na suficie małej auli Polskiej Akademii Umiejętności. Herb województwa kaliskiego. Herb ziemi dobrzyńskiej. Herb województwa kijowskiego. Herb województwa bełskiego.


Społeczny Komitet Odnowy Zabytków Krakowa


ul. Kanonicza 24, 31-002 Kraków
NIP: 676-10-43-167
e-mail: biuro@skozk.krakow.pl

tel.: 12 422 69 99, 12 422 53 99, 12 422 53 68, 12 430 64 42
fax: 12 422 06 77

Biuro czynne od poniedziałku do piątku
w godz. 8.00 - 16.00


Strona główna  |  O SKOZK  |   Źródła finansowania  |  Odnowione zabytki  |  Edukacja  |  Nagrody i wyróżnienia  |  Media  o nas  |  Filmy  |  Pytania  |  Akty prawne  | Formularze wniosków | Linki | Kontakt